সাম্প্ৰতিক সময়ত ছ’চিয়েল মিডিয়াত ভাইৰেল হোৱা জাপানৰ এটা নিসংগ বান্দৰ 'পঞ্চ'ৰ কাহিনীৰ আধাৰত আমাৰ আধুনিক সমাজ ব্যৱস্থা আৰু মানুহৰ মানসিক নিসংগতাৰ এক তুলনামূলক বিশ্লেষণ কৰি এই প্ৰবন্ধটি যুগুত কৰা হৈছে । প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম: "কৃত্ৰিম আত্মীয়তা আৰু আধুনিক নিসংগতা: ‘পঞ্চ’ৰ পুতলাটোৱে আমাক কি শিকালে?"
আশা কৰোঁ, প্ৰবন্ধটো পঢ়ি ভাল পাব।
- বিশ্বজিৎ দাস
 |
(প্ৰকাশ: দৈনন্দিন বাৰ্তা) |
কৃত্ৰিম আত্মীয়তা আৰু আধুনিক নিসংগতা: ‘পঞ্চ’ৰ পুতলাটোৱে আমাক কি শিকালে?
এটি যন্ত্ৰণাদগ্ধ আৰম্ভণি জাপানৰ সেই চিৰিয়াখানাত পঞ্চৰ জন্ম হৈছিল এক মৰ্মান্তিক পৰিৱেশত। জন্মৰ ঠিক পিছতেই নিজৰ জন্মদাত্ৰী মাকে তাক পৰিত্যাগ কৰিছিল। প্ৰকৃতিৰ বুকুত মাতৃৰ উমেৰে ডাঙৰ হ’বলগীয়া পঞ্চই সজাঁৰ ভিতৰত পালে কেৱল শূন্যতা। কেৱল মাকৰে নহয়, নিজৰ দলটোৰ আন বান্দৰবোৰেও তাক গ্ৰহণ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ক্ৰমান্বয়ে অকলশৰীয়া কৰি পেলালে আৰু শাৰীৰিক নিৰ্যাতন চলালে। এই চৰম নিসংগতা আৰু ভয়ৰ মাজত পঞ্চই জীয়াই থকাৰ একমাত্ৰ অৱলম্বন হিচাপে পালে এটা নিৰ্জীৱ পুতলা। আচৰিত কথা যে, সেই পুতলাটোৱেই তাৰ সমগ্ৰ পৃথিৱী হৈ পৰিল। সি সেই পুতলাটোৰ লগতে খেলে, শোৱে আৰু ভয় লাগিলে তাৰ তলত আশ্ৰয় লয়। পঞ্চৰ বাবে সেই পুতলাটো কেৱল এটা খেলনা নহয়, ই হ’ল তাৰ বিশ্বাস আৰু জীয়াই থকাৰ একমাত্ৰ সমল।
পঞ্চৰ এই কাহিনীটো আমাৰ সমাজখনৰ বাবেও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ইংগিত। এসময়ত আমাৰ সমাজত ‘একতা’ আৰু ‘মিলাপ্ৰীতি’ৰ এক সুন্দৰ পৰম্পৰা আছিল, য’ত কোনো এজন ব্যক্তিয়ে নিজকে অকলশৰীয়া বুলি ভাবিবলৈ সুযোগেই নাছিল। কিন্তু সাম্প্ৰতিক সময়ত একক পৰিয়ালৰ ধাৰণা আৰু ডিজিটেল পৃথিৱীৰ ব্যস্ততাই আমাক মানুহৰ পৰা দূৰলৈ লৈ গৈছে। আজি আমাৰ সমাজৰ বহু বৃদ্ধ পিতৃ-মাতৃ নিজৰ ঘৰতেই পঞ্চৰ দৰে নিসংগ। বহু কিশোৰ-কিশোৰীয়ে মাক-দেউতাকৰ সময় আৰু সান্নিধ্যৰ অভাৱত মোবাইল ফোনটোকেই পঞ্চৰ পুতলাটোৰ দৰে একমাত্ৰ সংগী কৰি লৈছে। এই মানসিক নিসংগতাই আমাৰ সমাজত লাহে লাহে হতাশা আৰু নিৰাশাৰ সৃষ্টি কৰিছে।
অসমীয়া সাহিত্যই সদায় প্ৰতিকূলতাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ অনুপ্ৰেৰণা দি আহিছে। আমাৰ আধুনিক সাহিত্যৰ বহু চৰিত্ৰই চৰম বিপৰ্যয়ৰ মাজতো জীয়াই থকাৰ পথ বিচাৰি পায়। পঞ্চৰ কাহিনীটোৱেও আমাক সেই একেই পাঠ পঢ়ুৱাইছে। ই আমাক শিকাইছে যে আমাৰ ওচৰত যি নাই তাৰ বাবে দুখ কৰি থকাতকৈ, আমাৰ হাতত থকা নূন্যতম সম্পদখিনিৰেই আমি আমাৰ পৃথিৱীখন সুন্দৰকৈ সজাব পাৰোঁ। জীৱনত গ্ৰহণযোগ্যতা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। পঞ্চৰ ওচৰত গোটেই পৃথিৱীখন নাছিল, কিন্তু তাৰ ওচৰত যিটো পুতলা আছিল, তাকেই সি কৃতজ্ঞতাৰে গ্ৰহণ কৰি জীয়াই থকাৰ সাহস বিচাৰি পালে।
পঞ্চৰ কাহিনীটোৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী বাৰ্তাটো হ’ল— "অকলশৰীয়া হোৱাটো এটা পৰিস্থিতি, কিন্তু ভাঙি পৰাটো আমাৰ এটা পছন্দ বা চইচ।" আমাৰ সমাজৰ প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে আজি বুজি উঠা উচিত যে পৰিস্থিতি যিমানেই কঠিন নহওক কিয়, আমি যদি মানসিকভাৱে সবল হওঁ, তেন্তে আমি কেতিয়াও ভাঙি নপৰোঁ। সমাজ হিচাপেও আমাৰ দায়িত্ব হ’ল— আমাৰ ওচৰত থকা প্ৰতিজন ব্যক্তিক অলপ সময় আৰু সহমৰ্মিতা দিয়া, যাতে কোনেও পঞ্চৰ দৰে অকলশৰীয়া হ’বলগীয়া নহয়। পঞ্চই আমাক শিকালে যে যন্ত্ৰণাৰ মাজতো আশাৰ এটা সৰু কিৰণ বিচাৰি ল’ব জানিলে জীৱনটো পুনৰ অৰ্থপূৰ্ণ হৈ পৰে।